تراست والت

مالیات ارز دیجیتال در ایران: آیا نگهداری ارز در تراست ولت مشمول مالیات می‌شود؟ 1404

مالیات ارز دیجیتال در ایران
16
نوامبر

بازار ارزهای دیجیتال در ایران دیگر تفریح گروه کوچکی از علاقه‌مندان تکنولوژی نیست؛ امروز به یک واقعیت جدی و تأثیرگذار اقتصادی تبدیل شده است. از جوانانی که با معاملات روزانه به‌دنبال نوسان‌گیری و سود کوتاه‌مدت هستند گرفته تا سرمایه‌گذارانی که برای حفظ ارزش دارایی خود در برابر تورم، بیت‌کوین را به‌عنوان پناهگاه امن انتخاب کرده‌اند. اما همزمان با گسترش این بازار، یک پرسش بزرگ و مبهم پررنگ‌تر شده است:  مالیات ارز دیجیتال در ایران چه جایگاهی دارد؟

در شرایطی که صرافی‌های متمرکز داخلی زیر ذره‌بین نهادهای نظارتی قرار دارند، بسیاری از کاربران ترجیح داده‌اند دارایی‌های خود را به کیف‌پول‌های  مثل تراست ولت (Trust Wallet) منتقل کنند. آن‌ها با تکیه بر این ذهنیت که «کلیدهای من، قوانین من» احساس می‌کنند در حاشیه‌ی امن قرار دارند.

اما آیا این حس امنیت واقعاً با واقعیت‌های حقوقی و مالیاتی هم‌خوانی دارد؟ آیا دولت و سازمان امور مالیاتی هیچ نوع دسترسی، ادعا یا حق مطالبه‌ای نسبت به دارایی‌های نگهداری‌شده در یک کیف‌پول غیرمتمرکز ندارند؟در این مقاله، تلاش می‌کنیم با نگاهی عمیق‌تر به این موضوع، مرز شایعات و واقعیت‌های قانونی را از هم جدا کنیم و بررسی کنیم که آیا «مالیات تراست ولت»یا «مالیات ارز دیجیتال در ایران» صرفاً یک افسانه است یا مفهومی است که به‌تدریج در حال شکل‌گیری و رسمیت یافتن است.

آیا قانون مالیات ارز دیجیتال در ایران وجود دارد؟

بیایید از نقطه شروع ماجرا نگاه کنیم. اگر امروز سراغ متن قوانین بروید و به‌دنبال سندی رسمی با عنوان قانون جامع مالیات ارزهای دیجیتال در مجموعه قوانین ایران بگردید، چیزی پیدا نخواهید کرد (حداقل تا زمان نگارش این مطلب).

همین خلأ قانونی است که باعث سردرگمی اغلب فعالان این حوزه شده؛ اما نبود یک قانون مشخص و نام‌دار، به این معنا نیست که همه‌چیز خودبه‌خود از مالیات معاف است.سازمان امور مالیاتی ایران در بخشنامه‌ها و مصاحبه‌های مختلف، بارها تأکید کرده است که بر اساس قانون مالیات‌های مستقیم، هر نوع فعالیت اقتصادی که منجر به ایجاد «درآمد» یا «عایدی» شود، مشمول مالیات خواهد بود.

۱. رویکرد فعلی چیست؟ (مالیات بر عایدی سرمایه)

در بسیاری از کشورهایی که قوانین مرتبط با کریپتو را به‌طور رسمی تدوین کرده‌اند (مثل آمریکا)، ارزهای دیجیتال در قالب دارایی (Property) دسته‌بندی می‌شوند، نه پول (Currency). نتیجه این نگاه آن است که خرید و فروش آن‌ها زیر چتر مالیات بر عایدی سرمایه (Capital Gains Tax) قرار می‌گیرد.

یک مثال ساده:
شما ۱۰۰ میلیون تومان بیت‌کوین می‌خرید. شش ماه بعد، همان بیت‌کوین را ۱۵۰ میلیون تومان می‌فروشید. در این معامله، ۵۰ میلیون تومان «عایدی» یا سود به‌دست آورده‌اید. از نظر تئوریک، همین ۵۰ میلیون تومان مشمول مالیات است.

در ایران هم، محتمل‌ترین سناریو برای قانون‌گذاری آینده در حوزه ارزهای دیجیتال، حرکت در همین مسیر و تکیه بر مدل مالیات بر عایدی سرمایه است.

۲. درآمد حاصل از ماینینگ (استخراج)

ماجرای ماینینگ، تا حدی شفاف‌تر از معاملات عادی ارز دیجیتال است. استخراج رمزارز به‌عنوان یک فعالیت صنعتی شناخته شده و انجام آن نیازمند دریافت مجوز است. درآمد حاصل از این فعالیت نیز مطابق مقررات مالیاتی مربوط به واحدهای صنعتی محاسبه و ارزیابی می‌شود.

این بخش، ارتباط مستقیمی با نگهداری ارز در تراست ولت ندارد، اما یک نکته مهم را نشان می‌دهد: هرجا دولت توانسته است، تلاش کرده رگولاتوری و نظام مالیاتی را در این حوزه اعمال کند.

صرافی های ایرانی یا تراست والت؟ کدام برای قانون مالیات ارز دیجیتال بهتر است

صرافی ایرانی در برابر تراست ولت برای فرار مالیاتی ارز دیجیتال

اینجا نقطه اصلی تفاوت و هسته اصلی مقاله ماست. چرا دولت به‌راحتی می‌تواند از کاربران صرافی‌های ایرانی مالیات بگیرد، اما در مورد تراست ولت به چالش می‌خورد؟

۱. صرافی‌های متمرکز ایرانی (CEX): یک دفتر شفاف مالی

وقتی شما در یک صرافی ایرانی (مانند نوبیتکس ،بیت پین، والکس، و…) ثبت‌نام می‌کنید، چه اتفاقی می‌افتد؟

  1. احراز هویت (KYC): شما کد ملی، شماره تلفن، آدرس و گاهی حتی عکس سلفی خود را ارائه می‌دهید. هویت شما کاملاً مشخص است.

  2. اتصال به شبکه بانکی: تمام واریزها و برداشت‌های ریالی شما از طریق حساب‌های بانکی متصل به سامانه شتاب و شاپرک انجام می‌شود.

  3. ثبت داده‌ها: صرافی‌ها موظفند تمام سوابق تراکنش‌های شما (خرید، فروش، واریز، برداشت) را ثبت و نگهداری کنند.

نتیجه: سازمان امور مالیاتی برای محاسبه مالیات شما، نیازی به ردیابی بلاکچین ندارد. کافی است در انتهای سال مالی، یک نامه به تمام صرافی‌های مجاز ارسال کند و «گزارش جامع تراکنش‌های کاربران» را درخواست کند.

آن‌ها دقیقاً می‌دانند شما چقدر ریال وارد کرده‌اید، به چه ارزی تبدیل کرده‌اید، و چقدر ریال خارج کرده‌اید. محاسبه سود (عایدی) شما به سادگی یک عملیات ریاضی است، در اینجا به سادگی مالیات ارز دیجیتال در ایران مشخص میشود.

۲. تراست ولت (Trust Wallet): جعبه سیاه غیرمتمرکز

حالا سناریو را با تراست ولت مقایسه کنیم. تراست ولت یک کیف پول غیر امانی (Non-Custodial) یا خود-میزبان (Self-Hosted) است.

  • غیر امانی یعنی چه؟ یعنی شما تنها کسی هستید که به دارایی‌هایتان دسترسی دارید.

  • کلیدهای خصوصی (Private Keys): زمانی که کیف پول را می‌سازید، ۱۲ کلمه بازیابی به شما داده می‌شود. این کلمات، شاه‌کلید گاوصندوق شما هستند.

  • ناشناسی (Anonymity): تراست ولت از شما هیچ اطلاعاتی (نه نام، نه کد ملی، نه شماره تلفن) دریافت نمی‌کند. شما برای ساختن کیف پول، کاملاً ناشناس هستید.

نکته کلیدی: شرکت تراست ولت (که زیرمجموعه بایننس است) نمی‌داند شما کی هستید، نمی‌داند چقدر دارایی دارید و نمی‌تواند کیف پول شما را مسدود کند یا به اطلاعات آن دسترسی پیدا کند.

این دقیقاً همان چیزی است که بحث مالیات تراست ولت را پیچیده می‌کند.اگر هنوز از این کیف پول فوق العاده استفاده نکرده اید؛ میتوانید به صفحه دانلود تراست والت بروید و از امکانات این کیف پول استفاده کنید.

آیا «مالیات تراست ولت» واقعیت دارد یا فقط یک شوخی اینترنتی است؟

پاسخ کوتاه این است: هم بله، هم خیر.

از نظر قانونی (تئوری): بله، مشمول مالیات است.
قانون مالیات به این‌که دارایی شما کجا نگهداری می‌شود کاری ندارد. اگر شهروند ایرانی هستید و از هر نوع فعالیت اقتصادی – حتی خرید و فروش ارز دیجیتال – سودی به‌دست آورده‌اید، آن سود، در چهارچوب قانون، مشمول مالیات است.
فرقی نمی‌کند این سود در حساب بانکی‌تان باشد، در گاوصندوق خانه نگهداری شود، زیر بالش پنهان شده باشد یا در قالب چند تراکنش روی یک آدرس بلاکچینی در تراست ولت ذخیره شده باشد؛ اصل موضوع برای قانون، «تحقق درآمد یا عایدی» است، نه محل نگهداری آن.

از نظر اجرایی (عملی): تقریباً خیر، ردیابی آن بسیار دشوار است.
اینجاست که ماهیت غیرمتمرکز تراست ولت وارد ماجرا می‌شود. سؤال کلیدی این است: دولت از کجا باید بفهمد که آدرس کیف پولی مثل
0x1aB...c789
متعلق به شماست و در آن، مثلاً ۱۰۰ واحد اتریوم نگهداری می‌کنید؟دولت نمی‌تواند به تراست ولت نامه رسمی بفرستد و درخواست کند «اطلاعات این کاربر را برای ما ارسال کنید». تراست ولت اصولاً چنین دیتایی از هویت کاربران در اختیار ندارد که بخواهد تحویل بدهد.

بحث امنیت و حریم خصوصی اولویت اول شماست.پس هرگز کلید خصوصی خود را در اختیار کسی قرار ندهید، و از سایت های معتبر آپدیت های این کیف پول را دریافت کنید. میتوانید از طریق دکمه زیر دانلود اسان اخرین نسخه تراست ولت را انجام دهید.

دانلود نسخه جدید تراست والت

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *