(Testnet) تست نت چیست؟ آموزش دریافت ارز رایگان و تمرین ترید در تراست ولت

احتمالا یادتان هست که اولین باری می خواستید در دنیای ارزهای دیجیتال یک تراکنش واقعی انجام دهید؟ همان لحظه‌ای که انگشت‌تان روی دکمه‌ی «Send» خشک شده بود، ضربان قلب‌تان بالا رفته بود و آدرس کیف پول مقصد را ده‌ها بار خط به خط می‌خواندید که مبادا فقط یک کاراکتر اشتباه وارد شده باشد. ترس از نابودی سرمایه، بزرگ‌ترین سد در برابر شروع یادگیری عملی در بازار کریپتو است.

در این بازار، خطا بهای سنگینی دارد. کافی است تتر (USDT) را روی شبکه اتریوم به آدرسی در شبکه ترون بفرستید، یا تنظیمات Slippage را در یک صرافی غیرمتمرکز اشتباه وارد کنید؛ تمام موجودی‌تان می‌تواند در چند ثانیه عملاً دود شود. اما آیا راهی هست که بتوانیم تمام این کارها را بدون نگرانی تمرین کنیم؟ جایی که بتوانیم اشتباه کنیم، خراب کنیم و حتی سناریوهای شبیه هک شدن را تجربه کنیم، بدون اینکه حتی یک دلار واقعی از جیب‌مان خارج شود؟

پاسخ در «تست‌ نت» (Testnet) نهفته است.

در این مقاله‌ی کاملاً کاربردی، قرار نیست فقط یک تعریف تئوری از تست‌ نت چیست بخوانید و رد شوید. هدف ما این است که شما را به کسی تبدیل کنیم که بلد است با شبکه‌های آزمایشی کار کند، از شیرهای آب دیجیتالی (Faucets) توکن‌های تستی رایگان بگیرد و کیف پول تراست ولت (Trust Wallet) خود را به یک آزمایشگاه حرفه‌ای برای تمرین و آزمون‌وخطا تبدیل کند.

نکته مهم: پیش از شروع، اگر هنوز کیف پول تراست ولت را نصب نکرده‌اید، پیشنهاد می‌شود دانلود تراست ولت را شروع کنید و تا بتوانید همزمان با مطالعه این مقاله، مراحل را قدم‌به‌قدم روی گوشی خود اجرا کنید.

 دنیای موازی بلاکچین یا تست نت چیست ؟

برای اینکه عمیقاً بفهمیم تست‌ نت چیست، بهتر است آن را مثل «یک دنیای موازی» تصور کنیم.

فرض کنید شهر تهران (یا هر کلان‌شهر دیگری) یک نسخه‌ی کاملاً مشابه از خودش داشته باشد. همان خیابان‌ها، همان پل‌ها، همان بانک‌ها، همان چراغ قرمزها. همه‌چیز از نظر ظاهر و ساختار شبیه شهر اصلی است؛ اما با یک تفاوت مهم:
پول‌هایی که در این شهر کپی استفاده می‌شوند، هیچ ارزشی ندارند و اگر با ماشین تصادف کنید، هیچ هزینه‌ای به شما تحمیل نمی‌شود. شما در این شهر موازی رانندگی یاد می‌گیرید، خطا می‌کنید، تصادف می‌کنید، تمرین می‌کنید؛ تا وقتی وارد شهر واقعی شدید، بی‌دقتی شما تاوان سنگینی نداشته باشد.

تست‌ نت (Testnet) هم دقیقاً چنین نقشی را در دنیای بلاکچین بازی می‌کند؛ یک نسخه‌ی آزمایشی و شبیه‌سازی‌شده از شبکه اصلی (Mainnet).

بلاکچین‌هایی مانند بیت‌کوین، اتریوم، بایننس اسمارت چین و بسیاری شبکه‌های دیگر، معمولاً یک یا چند شبکه‌ی تست‌ نت دارند. از نظر فنی، معماری، الگوریتم‌های اجماع (Consensus Mechanism) و ساختار کد، تست‌نت تقریباً آینه‌ی مین‌نت است. تنها تفاوت جدی در یک نکته خلاصه می‌شود:
توکن‌های تست‌ نت هیچ ارزش اقتصادی واقعی ندارند.

چرا توسعه‌دهندگان تست‌ نت را ساخته‌اند؟

ممکن است در نگاه اول فکر کنیم تست‌نت فقط برای آموزش و تمرین کاربران طراحی شده، اما نقش اصلی آن بسیار جدی‌تر و حیاتی‌تر است.

۱. جلوگیری از فاجعه‌های چندمیلیارد دلاری

یک توسعه‌دهنده‌ی قرارداد هوشمند (Smart Contract) هرگز نمی‌تواند کد خود را بدون تست، مستقیماً روی شبکه اصلی اتریوم یا سایر بلاکچین‌ها اجرا کند. اگر در کد باگی وجود داشته باشد و هکرها آن را شناسایی کنند، دارایی واقعی کاربران به خطر می‌افتد و احتمالاً سرقت می‌شود.

به همین دلیل، برنامه‌نویسان ابتدا قراردادهای خود را روی تست‌نت مستقر می‌کنند، بارها و بارها آنها را تحت فشار و حمله قرار می‌دهند، سناریوهای مختلف را امتحان می‌کنند و زمانی که از امنیت و پایداری کد مطمئن شدند، نسخه‌ی نهایی را به شبکه اصلی منتقل می‌کنند.

۲. تست فشار (Stress Test) روی شبکه

وقتی قرار است یک به‌روزرسانی مهم روی یک بلاکچین انجام شود – مثل به‌روزرسانی بزرگ Merge در اتریوم – هیچ توسعه‌دهنده‌ی عاقلی مستقیماً آن را روی مین‌نت اعمال نمی‌کند.

در عوض، این تغییرات ابتدا روی تست‌نت اجرا می‌شوند تا بررسی شود:
آیا شبکه زیر حجم بالای تراکنش‌ها دوام می‌آورد؟
آیا گره‌ها (Nodes) هماهنگ عمل می‌کنند؟
آیا باگ‌های پنهان در شرایط واقعی خود را نشان می‌دهند یا نه؟

به این ترتیب، مشکلات احتمالی به‌جای شبکه اصلی، در محیط آزمایشی سرباز می‌کنند.

۳. زمین تمرین شکارچیان ایردراپ (Airdrop Hunters)

در سال‌های اخیر، تست‌نت به نوعی به میدان بازی کسانی تبدیل شده که به‌دنبال کسب درآمد بدون سرمایه اولیه هستند.

پروژه‌های تازه‌تأسیس برای آزمایش عملکرد شبکه، رابط کاربری، قراردادها و زیرساخت‌های خود، از کاربران دعوت می‌کنند که روی تست‌نت آنها فعالیت کنند:
تراکنش انجام دهند، قراردادها را امتحان کنند، با اپلیکیشن تعامل داشته باشند و باگ‌ها را به‌صورت غیرمستقیم به سطح بیاورند.

در مقابل، وقتی توکن اصلی پروژه روی مین‌نت عرضه (Launch) می‌شود، بسیاری از این پروژه‌ها برای قدردانی از کاربران اولیه، به آنها توکن واقعی به‌صورت ایردراپ (Airdrop) اختصاص می‌دهند.

به همین دلیل، تست‌نت فقط محیطی برای توسعه‌دهندگان نیست؛ بلکه برای کاربران عادی هم به یک «زمین تمرین بدون ریسک و در عین حال بالقوه درآمدزا» تبدیل شده است.

تفاوت‌های فنی و حیاتی مین‌نت و تست‌ نت

بسیاری از کاربران تازه‌وارد سوال می‌پرسند: “آیا می‌توانم ارز تست نت را به صرافی بفرستم و بفروشم؟”

پاسخ کوتاه “خیر” است. اما بیایید دلیل فنی آن را بررسی کنیم تا یکبار برای همیشه پرونده این سوال بسته شود.

اگرچه آدرس‌های کیف پول در تست نت و مین نت شبیه هم هستند (مثلاً هر دو با 0x… شروع می‌شوند)، اما این دو شبکه کاملاً ایزوله هستند. آنها “دفتر کل” (Ledger) متفاوتی دارند.

بیایید این تفاوت‌ها را با جزئیات بررسی کنیم:

ویژگی	شبکه اصلی (Mainnet)	شبکه آزمایشی (Testnet)
ماهیت ارز	دارایی دیجیتال کمیاب با ارزش بازار	اعداد دیجیتالی بدون پشتوانه مالی
هزینه تراکنش (Gas Fee)	پرداخت با پول واقعی (ETH, BNB, BTC)	پرداخت با ارز فاست (رایگان)
شناسه شبکه (Chain ID)	مثلاً برای اتریوم: 1	مثلاً برای Sepolia: 11155111
بلاک پیدایش (Genesis Block)	اولین بلاک تاریخ شبکه اصلی	بلاک اولیه‌ای متفاوت و جداگانه
نودها (Nodes)	ماینرها و اعتبارسنج‌های جهانی	معمولاً نودهای توسعه‌دهندگان و دانشگاه‌ها
قابلیت انتقال	قابل انتقال به صرافی‌ها و ولت‌های واقعی	غیرقابل انتقال به شبکه اصلی یا صرافی

هشدار امنیتی: هرگز، تاکید می‌کنم هرگز سعی نکنید ارزهای واقعی خود را به آدرس یک قرارداد هوشمند در شبکه تست بفرستید. این کار باعث می‌شود دارایی شما برای همیشه در فضای بین شبکه‌ای گم شود و راه برگشتی وجود ندارد. [بهترین راه یادگیری ارز دیجیتال قبل از واریز پول واقعی، فعال‌سازی حالت Developer Mode و استفاده از تست‌نت در تراست ولت است.] تا با این مکانیزم‌ها آشنا شوید.

راهنمای جامع فعال‌سازی تست نت در تراست ولت

تراست ولت به عنوان یکی از امن‌ترین و کاربرپسندترین کیف پول‌ها، رابط کاربری خود را مدام تغییر می‌دهد. در اینجا کامل‌ترین روش فعال‌سازی شبکه‌های تستی را که بر روی تمام نسخه‌های اندروید و iOS کار می‌کند، توضیح می‌دهیم. اگر هنوز تراست والت را دانلود نکرده اید، از طریق دکمه زیر آن را دریافت کنید تا بتوانیم بقیه مراحل را نیز با هم پیش برویم.

دانلود نسخه جدید تراست والت

چرا تست نت در تراست ولت؟

چون این ولت به شما اجازه می‌دهد به صورت همزمان هم با شبکه اصلی و هم با شبکه تستی کار کنید، بدون اینکه نیاز باشد اکانت‌های جداگانه بسازید.

ورود به بخش مدیریت شبکه‌ها

1. اپلیکیشن Trust Wallet را باز کنید.

2. در صفحه اصلی، گوشه سمت راست بالا، روی آیکون دو خط (یا در نسخه‌های جدید روی دکمه Manage Crypto) کلیک کنید.

3. در نوار جستجو چیزی ننویسید. به جای آن، دنبال علامت + (به علاوه) در گوشه بالا سمت راست بگردید. این دکمه دروازه ورود به دنیای شخصی‌سازی ولت است.

فعال‌سازی شبکه‌های پیش‌فرض تستی

تراست ولت شبکه‌های مشهور تستی را در دیتابیس خود دارد.

1. روی تب Networks کلیک کنید.

2. در اینجا لیستی از شبکه‌ها را می‌بینید. بسیاری از کاربران در این مرحله گیج می‌شوند چون شبکه‌های تستی را نمی‌بینند.

3. نکته کلیدی اینجاست: باید قابلیت Testnets را در تنظیمات اصلی فعال کرده باشید (در برخی نسخه‌ها). اما راه ساده‌تر، اضافه کردن دستی است.

اضافه کردن دستی (Custom Network) 

اگر شبکه Sepolia یا Goerli را پیدا نکردید، نگران نباشید. ما آن را دستی می‌سازیم. این کار شما را با مفهوم RPC آشنا می‌کند.

در همان بخش “Add Custom Network”، اطلاعات زیر را وارد کنید:

برای شبکه Sepolia (پیشنهادی‌ترین شبکه فعلی):

• Network Name: Sepolia Testnet

• Symbol: ETH

• Node URL (RPC):https://rpc.sepolia.org

• Explorer URL:https://sepolia.etherscan.io

بعد از زدن دکمه Save یا Import، شما اکنون در صفحه اصلی کیف پول خود، توکنی به نام ETH دارید که زیر آن نوشته شده Sepolia. موجودی فعلی: ۰.۰۰.

فاست (Faucet) چیست؟

حالا که ماشین (کیف پول) را داریم، نیاز به بنزین داریم. در دنیای بلاکچین، بنزین همان کوین بومی شبکه (Native Coin) است که برای پرداخت کارمزد تراکنش‌ها استفاده می‌شود.

فاست یا شیر آب، وب‌سایت یا سرویسی است که توسعه‌دهندگان شبکه راه‌اندازی کرده‌اند تا به صورت قطره‌چکانی ارز تستی به کاربران بدهند. دلیل وجود این محدودیت (قطره‌چکانی) این است که اگر کسی بتواند میلیون‌ها اتریوم تستی را یکجا بگیرد، می‌تواند با ایجاد تراکنش‌های اسپم (Spam Attacks)، شبکه تستی را از کار بیندازد.

چرا فاست‌ها گاهی کار نمی‌کنند؟

گاهی اوقات به فاست‌ها مراجعه می‌کنید و می‌بینید خالی هستند یا ارور می‌دهند. دلایل آن:

• شلوغی شبکه: تقاضا برای ارز تستی زیاد است.

• محافظت در برابر ربات‌ها: سایت‌ها می‌خواهند مطمئن شوند شما انسان هستید، نه یک ربات که قصد خرابکاری دارد.

معرفی بهترین و مطمئن‌ترین فاست‌های ۲۰۲۴

برای دریافت دریافت ارز تست نت بدون دردسر، از این منابع استفاده کنید:

1. Alchemy Sepolia Faucet:

   • نیاز: ثبت نام با ایمیل (برای جلوگیری از ربات‌ها).

   • مزیت: هر ۲۴ ساعت می‌توانید ۰.۵ Sepolia ETH دریافت کنید که مبلغ قابل توجهی برای تست است.

   • روش کار: آدرس کیف پول خود را کپی کنید، در سایت پیست کنید و دکمه “Send Me ETH” را بزنید.

2. Infura Faucet:

   • این سرویس هم متعلق به شرکت ConsenSys (توسعه‌دهنده متامسک) است و بسیار معتبر می‌باشد.

3. فاست‌های استخراجی (PoW Faucets):

   • اگر به ارز بیشتری نیاز دارید، سایت‌هایی مثل sepolia-faucet.pk910.de وجود دارند که از قدرت CPU کامپیوتر شما برای “ماین کردن” ارز تستی استفاده می‌کنند. شما صفحه را باز می‌گذارید و سیستم شروع به استخراج اتریوم تستی برای شما می‌کند.

سناریوهای تمرینی برای تست نت در تراست والت

حالا وقت عمل است. خواندن تئوری کافیست. بیایید دست‌هایمان را روغنی کنیم! ما سه سطح تمرین برای شما طراحی کرده‌ایم.

سطح ۱: انتقال ساده (Send & Receive)

• هدف: یادگیری کپی کردن آدرس و بررسی Transaction Hash.

• تمرین: یک ولت دوم بسازید. از ولت اول به ولت دوم ۰.۱ اتریوم تستی بفرستید.

• نکته آموزشی: بعد از ارسال، روی تراکنش کلیک کنید و گزینه “View on Block Explorer” را بزنید. شما وارد سایت Etherscan (نسخه Sepolia) می‌شوید. این صفحه شناسنامه تراکنش شماست. یاد بگیرید که وضعیت (Status) را چک کنید که “Success” شده باشد.

سطح ۲: تجربه سواپ در صرافی‌های غیرمتمرکز (DEX)

• هدف: درک مفهوم اسلیپیج (Slippage) و اپروو (Approve).

• تمرین: به سایت یونی‌سواپ (Uniswap) بروید.

• مراحل:

  1. کیف پول را وصل کنید.

  2. اگر سایت اخطار داد “Wrong Network”، شبکه ولت را روی Sepolia بگذارید.

  3. سعی کنید اتریوم را به توکن UNI یا DAI (نسخه تستی) تبدیل کنید.

  4. دقت کنید که اول باید تراکنش “Swap” را امضا کنید. اگر بخواهید برعکس عمل کنید (DAI را به ETH تبدیل کنید)، اول باید تراکنش “Approve” را انجام دهید تا اجازه برداشت از کیف پول صادر شود. این درس مهمی برای امنیت است!

سطح ۳: تامین نقدینگی (Add Liquidity) – مخصوص حرفه‌ای‌ها

• هدف: درک چگونگی کارکرد استخرهای نقدینگی.

• تمرین: در همان یونی‌سواپ، به بخش “Pool” بروید. یک جفت ارز (مثلاً ETH-DAI) انتخاب کنید و نقدینگی اضافه کنید.

• نتیجه: شما توکن‌های LP دریافت می‌کنید. این تمرین به شما یاد می‌دهد که در دیفای واقعی چطور سود (Yield Farming) کسب کنید.

امنیت در تست نت

شاید بپرسید وقتی پول واقعی در کار نیست، کلاهبرداران چه چیزی را می‌دزدند؟

پاسخ ساده است: عادت‌های شما و اطلاعات شما.

1. اسکم فروش اتریوم تستی: در گروه‌های تلگرامی افرادی می‌گویند “من ۱۰ اتریوم Goerli دارم، می‌فروشم ۱۰ دلار”. هرگز نخرید! شبکه‌های تستی ممکن است ریست شوند و تمام ارزها بپرند. پول واقعی بابت باد هوا ندهید.

2. سایت‌های فیشینگ: ممکن است سایتی طراحی شود شبیه به یک پروژه جدید تست نت، اما وقتی می‌خواهید ولت را وصل کنید، از شما ۱۲ کلمه امنیتی را می‌خواهد. قانون نانوشته و همیشگی: هیچ سایت، هیچ پشتیبان و هیچ احدی حق ندارد ۱۲ کلمه شما را بخواهد. اگر خواست، کلاهبردار است.

3. عادت به تایید کورکورانه: در تست نت چون پول مفت است، کاربران عادت می‌کنند هر پیامی که روی ولت می‌آید را “Confirm” کنند. این عادت خطرناک اگر در شبکه اصلی تکرار شود، باعث خالی شدن حساب شما توسط قراردادهای مخرب (Malicious Contracts) می‌شود. در تست نت هم عادت کنید جزئیات تراکنش را بخوانید.

جمع‌بندی تست نت چیست ؟

در این مقاله سفر پرماجرایی داشتیم. از تعریف تست نت چیست شروع کردیم، تفاوت‌های آن با شبکه اصلی را شکافتیم و یاد گرفتیم چطور با استفاده از فاست اتریوم و کیف پول تراست ولت، یک آزمایشگاه شخصی برای خودمان بسازیم.

دنیای بلاکچین پاداش کسانی را می‌دهد که کنجکاو هستند. بسیاری از کسانی که امروز در کریپتو ثروتمند هستند، کسانی بودند که سال‌ها پیش در تست‌نت‌های یونی‌سواپ یا آربیتروم وقت گذراندند، نه برای پول، بلکه برای یادگیری.

حالا شما ابزار را دارید، دانش را دارید و از همه مهم‌تر، می‌دانید چطور بدون ریسک تجربه کسب کنید. دیگر بهانه‌ای برای ترسیدن وجود ندارد.

اقدام بعدی شما (Call to Action):

همین الان اپلیکیشن تراست ولت خود را باز کنید، شبکه Sepolia را اضافه کنید و اولین سواپ آزمایشی خود را انجام دهید. اگر در هر مرحله‌ای با ارور مواجه شدید یا فاست‌ها به شما ارز ندادند، حتماً در بخش نظرات بنویسید. من لینک‌های جدید و فعال فاست‌ها را مرتباً برای شما در کامنت‌ها به‌روزرسانی می‌کنم تا لنگ نمانید. شروع کنید، دنیای غیرمتمرکز منتظر شماست!